Illness name: พยาธิเส้นด้าย พยาธิเข็ม
Description: พยาธิเส้นด้าย (Enterobius Vermicularis) หรือที่หลายคนเรียกว่าพยาธิเข็มหมุด เป็นพยาธิตัวกลมชนิดหนึ่งที่มีสีขาว ลักษณะคล้ายเส้นด้าย มีขนาดตั้งแต่ 2-13 มิลลิเมตร อาศัยอยู่ในลำไส้ใหญ่ของมนุษย์และวางไข่บริเวณรูทวารหนัก พยาธิชนิดนี้พบได้ในคนทุกวัย แต่พบมากที่สุดในเด็ก หากติดเชื้อไม่ถือว่าเป็นอันตรายและรักษาได้ด้วยการใช้ยาถ่ายพยาธิ
อาการของการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด) การติดเชื้อพยาธิเส้นด้ายมักไม่ก่อให้เกิดอาการใด ๆ แต่บางคนอาจมีอาการปวดท้องแบบไม่รุนแรง และอาจมีอาการคันบริเวณรูทวารหนักในระยะที่พยาธิออกมาวางไข่ ซึ่งมักเกิดขึ้นในเวลากลางคืนหรือขณะนอนหลับ ส่งผลให้นอนหลับไม่สนิท หากผู้ป่วยเกาแรง ๆ อาจทำให้ระคายเคืองหรือเกิดแผลบริเวณรอบทวารหนักได้ พยาธิเข็มหมุดเข้าสู่ร่างกายได้ทางปากและการหายใจ โดยไข่ของพยาธิชนิดนี้มีขนาดเล็กมากจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่าและอาศัยอยู่ในฝุ่นละอองได้นานถึง 2 สัปดาห์ ซึ่งอาจปนเปื้อนอยูตามเสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว ผ้าปูที่นอน หรือผ้าห่ม ทำให้เกิดการฟุ้งกระจายในอากาศและหายใจเข้าไปได้โดยไม่รู้ตัว รวมถึงการกินอาหารหรือนำมือที่ปนเปื้อนเชื้อเข้าปาก ไข่พยาธิเข็มหมุดจะฟักตัวกลายเป็นพยาธิเมื่อเข้าสู่ร่างกายและมีชีวิตอยู่ภายในกระเพาะอาหารได้ประมาณ 5-6 สัปดาห์ ก่อนตาย พยาธิตัวเมียจะออกมาวางไข่ที่บริเวณรอบรูทวารหนักในเวลากลางคืน เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่มีสภาพแวดล้อมและอากาศเอื้ออำนวย ระหว่างนี้ผู้ติดเชื้อจะเกิดอาการคันบริเวณดังกล่าว เมื่อเกาไข่พยาธิก็จะติดตามนิ้วมือและซอกเล็บ ซึ่งหากนำมือเข้าปากหรือหยิบจับของกินโดยไม่ล้างมือก่อนอาจส่งผลให้เกิดการติดเชื้อพยาธิซ้ำได้ โดยเฉพาะในเด็กที่ยังมีระบบภูมิคุ้มกันไม่แข็งแรงเท่าผู้ใหญ่ พยาธิเข็มหมุดนั้นพบในเด็กมากที่สุด เพราะเด็กยังดูแลสุขอนามัยด้วยตนเองได้ไม่ดีเท่าที่ควร เช่น ลืมล้างมือ หรือมีพฤติกรรมดูดนิ้ว และเสี่ยงสัมผัสสิ่งของหรืออาหารที่ปนเปื้อนไข่พยาธิจากเด็กคนอื่นที่ติดเชื้อ นอกจากนี้ ผู้อยู่ใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อพยาธิก็มีความเสี่ยงติดเชื้อได้สูงเช่นเดียวกัน รวมไปถึงการอยู่ในสถานที่ที่พบการติดเชื้อพยาธิได้บ่อยอย่างโรงเรียน สถานรับเลี้ยงเด็ก และชุมชนแออัด ทั้งนี้ พยาธิเข็มหมุดไม่สามารถติดต่อจากสัตว์เลี้ยงสู่คนได้ เนื่องจากพยาธิชนิดนี้ไม่อาศัยอยู่ในร่างกายสัตว์ การวินิจฉัยการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด) ในเบื้องต้นผู้ป่วยสามารถสังเกตถึงการติดเชื้อพยาธิเข็มหมุดได้จากลักษณะของอุจจาระ หากในอุจจาระมีเส้นสีขาวลักษณะคล้ายเส้นด้ายอาจสันนิษฐานได้ว่ามีพยาธิเข็มหมุดอยู่ในร่างกาย แต่ในกรณีที่ไม่แน่ใจหรือไม่เห็นตัวพยาธิในอุจจาระ ผู้ป่วยควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจให้แน่ชัด โดยแพทย์อาจใช้วิธีตรวจหาพยาธิเข็มหมุด ดังนี้ การรักษาการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด) ผู้ป่วยที่ติดเชื้อพยาธิเส้นด้ายควรรีบรักษาโดยการใช้ยามีเบดาโซล และควรให้ผู้ที่อาศัยอยู่ร่วมกับผู้ป่วยรักษาด้วยเช่นกัน ระหว่างนี้ไม่จำเป็นต้องหยุดเรียนหรือหยุดงาน เพราะไม่ส่งผลกระทบใด ๆ ต่อร่างกาย แต่ควรดูแลเอาใจใส่เรื่องความสะอาดและสุขอนามัยให้มากขึ้น ตามคำแนะนำต่อไปนี้ ภาวะแทรกซ้อนของการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด) โรคติดเชื้อพยาธิเข็มหมุดที่ไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้ โดยเฉพาะในผู้หญิงที่พยาธิเข็มหมุดอาจเข้าสู่ช่องคลอดจนก่อให้เกิดการอักเสบภายในช่องคลอด และอาจส่งผลกระทบต่อมดลูก ท่อรังไข่ หรืออวัยวะอื่น ๆ ในบริเวณอุ้งเชิงกราน นอกจากนี้ อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายไม่เพียงพอ เนื่องจากพยาธิแย่งดูดซึมอาหาร ส่งผลให้น้ำหนักลดหรือเกิดโรคขาดสารอาหารตามมา การป้องกันการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด) วิธีป้องกันการติดเชื้อพยาธิเข็มหมุดที่ดีที่สุดคือการรักษาความสะอาดและสุขอนามัยของตัวเองและคนในครอบครัว ซึ่งทำได้ดังนี้ความหมาย พยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด)
สาเหตุของการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย (พยาธิเข็มหมุด)